Medya dünyasının objektif olmadığı ve esasen taraflı olduğu eskiden beri bilinen bir şey. Herhangi bir olay veya olgunun farklı bakış açılarıyla ele alınıp, farklı yönlendirmelere uygun biçimde haber yapılabileceğini de biliyoruz. Ve yine medyanın, bilgi ile bulanmış bir dezenformasyon kaynağı olabildiğini de biliyoruz.

Ancak, hiç olmamış bir şeyi olmuş gibi haber yapmak ve bunu tüm ana akım yandaş medyada ve OdaTV gibi sitelerde servis etmek, yeni bir durum olsa gerek:

İhlas Haber Ajansı (İHA), 26 Aralık 2025 Cuma günü “Voice of Horizon” isimli bir YouTube kanalına atıfla, “ABD’li ekonomist Sachs: ‘Türkiye, NATO içindeki hiyerarşiyi bozuyor’” şeklinde bir haber servis etti.

 

Habere konu olan videoyu açtığımızda, video üzerinde “değiştirilmiş veya yapay içerik” uyarısı ile karşılaşıyoruz. Kanalın kendi tanıtım bölümünde de videoların gerçek olmadığı ve yapay zeka ile hazırlandığı belirtiliyor:

 Yasal Uyarı: Bu, fan (hayran) yapımı bir kanaldır ve içeriği Jeffrey Sachs veya bağlantılı olduğu herhangi bir kuruluşla ilişkili değildir. Videolar, yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlı olarak Jeffrey Sachs’ın kamuoyu açıklamalarından, röportajlarından, yazılarından ve ekonomik fikirlerinden esinlenilmiştir. Görsel dudak senkronizasyonu teknolojisi ve seslendirilmiş anlatım, konuşma açıklamalarını ekrandaki görüntülerle eşleştirmek için yalnızca netliği artırmak ve içeriği izleyiciler için daha ilgi çekici hale getirmek amacıyla kullanılmaktadır.

İHA tarafından servis edildikten sonra Hürriyet, Sabah, Milliyet ve Oda TV’nin de aralarında olduğu çok sayıda sitede haber, “uzman görüşü” olarak dolaşıma girdi.

Kendin çal, kendin oyna mı?

Açıkça yapay zeka uyarısı verilen bir videonun bu kadar yaygın şekilde haberlerde yer bulması dikkat çekici. “Dalgınlık” veya “editöryal hata” olduğuna dair bir açıklama henüz gelmedi ancak öyle açıklamalar gelse dahi, bu haberin kitlesel etkileşim yaratacak bir “propaganda” malzemesine dönüştüğü bir gerçek.

Medyanın bu durumu, bir sihirbazın numarasını gerçek sanıp alkışlayan, hatta o numarayı bir mucize gibi manşetlere taşıyan bir seyirciye benziyor. Sihirbaz, videonun altına “bu bir illüzyondur” notunu düşse de, seyirci mucizeye inanmayı ve inandırmayı tercih ediyor.

Sendika.Org